To niewielkie miasteczko posiada również swoje pradzieje. Archeolodzy ciągle nas zaskakują nowymi odkryciami. Wiemy już, na podstawie znalezisk, że człowiek pojawił się na tych terenach około 500 tys. lat temu, a nie jak się wcześniej zdawało 250 tys. lat temu. Na terenie gminy Twardogóra, najstarsze ślady człowieka pochodzą z neolitu (około 4 tys. lat temu). Dowodem tego są trzy kamienne toporki, które pochodzą z tego okresu, znalezione w Goszczu i Moszycach (obecnie można je zobaczyć w muzeum regionalnym przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych).

Na Śląsku miedź i cyna pojawiły się w epoce brązu, i służyły do wyrobu broni i narzędzi. Świadczą o tym ażurowe wieżyczki wykonane z brązu, znalezione w Goszczu (mają one aż 3 tys. lat). Z kultury przedłużyckiej w lesie nieopodal Goszcza znajdowały się kurhany, które już nie istnieją (zachowały się tylko na starych, niemieckich mapach).

Około 1200 lat p.n.e. pojawiła się na tych terenach kultura łużycka, której intensywny rozwój nastąpił w epoce żelaza (czyli około 600 lat p.n.e.).

Charakteryzowała się ona m.in. paleniem zmarłych. Z okresu tego znaleziono dwa groby ciałopalne, a także piecyk-kadzielnicę z jednego z nich.

Przez ziemię twardogórskie przemierzało wiele ludów: Celtowie, Scytowie, Goci, Hunowie, Wandalowie, Germanowie i Słowianie. Na ziemiach pozostali ci ostatni.

Od I wieku p.n.e. zaczął się wpływ kultury rzymskiej, co m.in. przyczyniło się do rozwinięcia szlaku bursztynowego z Italii (dzisiejsze Włochy) do Bałtyku. W 1987 roku odkryto dwie bite monety w I - III wieku n.e. przez cesarzy rzymskich. Znaleziono je na terenach budowlanych Twardogóry w miejscu obecnego osiedla przy ul. Ogrodowej. Spowodowało to przerwanie prac budowlanych. Ludzie oczekiwali na „wyrok” archeologów, z jednej strony tak wielkie historyczne znalezisko, z drugiej – wizja zaprzepaszczenia szans na wymarzone cztery kąty. Bloki mieszkalne jednak powstały, a eksponaty trafiły do ww. muzeum regionalnego w Twardogórze.

W IX wieku ziemie te wchodziły w skład państwa wielkomorawskiego, a od X wieku znajdowały się pod panowaniem Przemyślidów z Czech. Około 990 roku Śląsk został wcielony do Polski. Pamiątką z tamtego okresu jest grodzisko między Grabownem Wielkim a Grabownem Małym. Mieści się ono przy niebieskim szlaku turystycznym. Znaleziono tam liczne fragmenty ceramiki z wczesnego średniowiecza.